Ariketa: bigarren ordenako EDO sistema gisa, eskuz

y''−sin y=0 lehen ordenako sistema batera murriztu eta y(3) hurbildu Euler-en bi pausorekin eta RK4 bektorialaren pauso batekin.

Sistemara murriztea

ysiny=0y''-\sin y=0 hartzen da, y(1)=2y(1)=2 eta y(1)=0y'(1)=0 izanik, eta y(3)y(3) hurbildu nahi da. Murrizketa estandarreko y1=yy_1=y, y2=yy_2=y' aldagaiekin, sistema eta hasierako baldintza hauek dira:

Y=F(t,Y)=[y2siny1],Y(1)=[20]Y'=F(t,Y)=\begin{bmatrix} y_2 \\ \sin y_1 \end{bmatrix},\qquad Y(1)=\begin{bmatrix} 2 \\ 0 \end{bmatrix}

Euler bektorialaren bi pauso

AdibideaEuler h=1 hartuta

Aplikatu Euler esplizituaren bi pauso h=1h=1 hartuta sistemari, Y0=[2,0]TY_0=[2,0]^T-tik abiatuta.

  1. Lehen pausoa: F(1,[2,0]T)=[0, sin2]T=[0, 0.9093]TF(1,[2,0]^T)=[0,\ \sin 2]^T=[0,\ 0.9093]^T.

    Y1=[20]+1[00.9093]=[20.9093]Y_1=\begin{bmatrix}2\\0\end{bmatrix}+1\cdot\begin{bmatrix}0\\0.9093\end{bmatrix}=\begin{bmatrix}2\\0.9093\end{bmatrix}
  2. Bigarren pausoa: F(2,[2, 0.9093]T)=[0.9093, sin2]T=[0.9093, 0.9093]TF(2,[2,\ 0.9093]^T)=[0.9093,\ \sin 2]^T=[0.9093,\ 0.9093]^T.

    Y2=[20.9093]+[0.90930.9093]=[2.90931.8186]Y_2=\begin{bmatrix}2\\0.9093\end{bmatrix}+\begin{bmatrix}0.9093\\0.9093\end{bmatrix}=\begin{bmatrix}2.9093\\1.8186\end{bmatrix}

Lehen osagaiak soluzioa hurbiltzen du: y(3)2.9093y(3)\approx 2.9093.

RK4 bektorialaren pauso bat

AdibideaRK4 h=2 hartuta

Aplikatu RK4-ren pauso bat h=2h=2 hartuta sistema berari, Y0=[2,0]TY_0=[2,0]^T-tik t0=1t_0=1-ean.

  1. K1=F(1,[2, 0]T)=[0, 0.9093]TK_1=F(1,[2,\ 0]^T)=[0,\ 0.9093]^T.

  2. K2=F(2, [2,0]T+1K1)=F(2,[2, 0.9093]T)=[0.9093, 0.9093]TK_2=F\bigl(2,\ [2,0]^T+1\cdot K_1\bigr)=F(2,[2,\ 0.9093]^T)=[0.9093,\ 0.9093]^T.

  3. K3=F(2, [2,0]T+1K2)=F(2,[2.9093, 0.9093]T)=[0.9093, 0.2302]TK_3=F\bigl(2,\ [2,0]^T+1\cdot K_2\bigr)=F(2,[2.9093,\ 0.9093]^T)=[0.9093,\ 0.2302]^T, sin2.9093=0.2302\sin 2.9093=0.2302 delako.

  4. K4=F(3, [2,0]T+2K3)=F(3,[3.8186, 0.4604]T)=[0.4604, 0.6265]TK_4=F\bigl(3,\ [2,0]^T+2\cdot K_3\bigr)=F(3,[3.8186,\ 0.4604]^T)=[0.4604,\ -0.6265]^T.

  5. Amaierako konbinazioa osagaiz osagai:

    Y1=Y0+26(K1+2K2+2K3+K4)=[3.36590.8540]Y_1=Y_0+\frac{2}{6}\bigl(K_1+2K_2+2K_3+K_4\bigr)=\begin{bmatrix}3.3659\\0.8540\end{bmatrix}

RK4-k y(3)3.3659y(3)\approx 3.3659 ematen du (eta y(3)0.8540y'(3)\approx 0.8540). Berriro ere, ordena altuko metodoak nabarmen zuzentzen du Euler-en estimazioa, ebaluazio-kostu berarekin.